Yorum yapın

2014 yerel seçimlerine doğru Mersin…

2014 yerel seçimlerine doğru Mersin…

MHP’nin de ‘desteklerim’ demesiyle AK Partinin yerel seçimleri erkene almasının önünde fazla engel kalmadı.

Meclis Ekim ayında toplanır, AK Parti teklifini getirir ve MHP desteğiyle gerekli anayasa değişikliğini yapar ve Türkiye Kasım ayının ortalarında sandığa gider.

Ancak bu yerel seçimler 1984’ten beri sadece öne çekilmesiyle farklılık arz etmeyecek. Başbakanın gittiği kimi illerde söz verdiği 13 yeni Büyükşehir Belediyesi de ihdas edilecek ve seçmen 29 Büyükşehir Belediye Başkanını seçecek.

Bu kadar da değil. Yine kamuoyuna yansıyan haliyle AK Parti’nin yerel yönetimlerle ilgili hayli radikal kimi değişikliği de bu yerel seçimlerle hayata geçirmeye hazırlandığı biliniyor. Bunların içinde; seçimlerin erkene çekilmesinden de fazla tartışmalara yol açacak; Büyükşehir Başkanlarının il sınırları içindeki tüm seçmenlerce seçilmesi ve İl Genel Meclislerinin kaldırılarak illere özgü İl Belediye Meclislerinin oluşturulması bunların dikkat çekeni.

Kısaca Ekim ayından itibaren, mevcut sıcak gündem maddelerimiz yetmezmiş gibi Türkiye önce Eylül sonunda AK Parti Büyük Kongresiyle yaşanacak hayli geniş çaplı olacağını tahmin ettiğim kadro değişimini konuşacak, tartışacak. Ardından da yerel seçimlerin sathı mailine girecek.

Yerel seçimlerle ilgili AK Parti’ nin getireceği Büyükşehir Belediye sınırlarının mevcut halinden çıkarılıp İl Geneline genişletilmesine CHP’ nin sıcak bakacağını sanmıyorum.

Elinde olan sınırlı sayıdaki Belediyelerden Antalya ve Eskişehir’i kaybediyor buna karşı değişiklik sayesinde ilave kazanacağı pek il görünmüyor. (2011 MV seçimlerinde Eskişehir’i 9, Antalya’yı 6 puan farkla önde bitirmişti AK Parti. Farkın kapandığı veya kapanacağı konusunda işaret yok)

Geriye kala kala İzmir ve Mersin kalıyor.

İzmir’ de hizmete bakmıyor seçmen, AK Parti algısı nedeniyle CHP’ ye oy veriyor. Bunun değişip değişmeyeceğini 2011’deki 7 puanlık farkın yerel seçimlerde kapanıp kapanmayacağını kestirmek zor ama Binali Yıldırım gibi, son yıllarda İzmir’i ulaşım yatırımlarına boğan bir isimle sanılandan yüksek oy alacağını tahmin etmek zor değil.

Gelelim Mersin’ e…

Bugüne kadar Büyükşehir seçimlerinde Türkiye’nin başka hiçbir ilinin görmediği dört farklı görüşün çoğu zaman birbiriyle yarıştığı siyasi dokuya sahip Mersin. Son on yıla sığan 5 seçim ve bir anayasa referandumunda ortaya çıkan tablo bunu yeterince özetliyor zaten. AK Parti, CHP, MHP ve BDP…

Türkiye’de AK Parti, CHP, MHP, BDP’nin çekiştiği pek çok il var ama Mersin dışında hepsinin çekiştiği tek il yok.

Bu nedenle Mersin siyaseten de hem çok zor, hem de ülkenin alışkın olmadığı tepkiler ortaya koyan ilginç sonuçların ortaya çıktığı özelliklere sahip deyim yerindeyse siyasi, sosyal, ekonomik açıdan incelenmeye değer laboratuar niteliğinde.

Örneğin Mersin’li seçmen özellikle son dönemlerdeki yerel seçimlerde hizmete değil, farklı kaygılarla oy kullandı.

Seçmen tercihinde daha iyi hizmeti kim getirir? Sorusu değil, çok daha başka etkenler rol oynadı. Örneğin başka hiçbir kentte rastlamadığımız benim “kaos dengesi” olarak tanımladığım, Milliyetçilerle-Kürtlerin “birbirinin ayağına basmama, hassas dengeyi bozmama” refleksi Mersin’deki tüm ilişkilerinde olduğu gibi siyasete de yansıdı, yansıyor. Bu davranışın sosyal, siyasal, ekonomik yapılanmalar üzerindeki etkisini anlayabilmek özellikle de dışarıdan birilerinin baktığı pencerelerden görülecek kolaylıkta bir şey değil.

 Kısaca başka yerde rastlanmayacağı gibi, kentin gen dokusunu bilmeyen çoğu insanın algılamakta zorlanacağı özellikleri var Mersin’ in ve bu gidilen her sandığa yansıyor ama özellikle de yerel seçimlere damgasını vuruyor.

Örneğin MHP’nin yıllarca kazandığı Toroslar ve BDP’nin söz sahibi olduğu Akdeniz ilçe Belediye seçim sonuçları bu konuda hayli çarpıcı mesajlar verdi okumasını bilenlere yıllarca.

Bu nedenle 2009’ da MHP’li seçmenin bir kısmı Toroslar ilçesinde kendi adayını desteklerken, Büyükşehir’ de MHP’li Mahmut Tat’a değil, CHP’nin adayı Özcan’ a oy verdi (Toroslar ilçesinde MHP adayı Hamit Tuna 45.530 oy alırken Büyükşehir adayı Tat 40.573’te kaldı. Aynı ilçede ne ilginçtir CHP Büyükşehir adayı Özcan partinin ilçe adayının 23.126 oy aldığı seçimde 5 bin fark atarak 28.255 oy topladı. Kısaca Toroslar’da MHP’li 5 bin seçmen ilçe adayı ve il genel meclisinde kendi adaylarını tercih ederken Büyükşehir’de CHP adayı Özcan’a oy verdi. Benzer bir durum da Akdeniz’de görüldü. BDP –DTP- adayı Fazıl Türk partisinin BŞ adayından 2 bin fazla oy alırken Özcan CHP ilçe adayına göre 2.668 fazla oy topladı)* Tıpkı 2004’te aynı Özcan’ı AK Partinin gösterdiği Mahmut Arslan’a sırf Kürt kökenli gerekçesiyle tercih etmesi gibi.

Bunun da nedeni aslında çok basit: Mersin Kürt veya Milliyetçiliği algı biçiminde de olsa öne çıkanı değil siyasi söylemleri fazla sırıtmayan ortalama bir adayı tercih ediyor.

Son zamanlarda Mersin’i tıpkı İzmir gibi modernite veya laiklik üzerinden CHP kalesi gibi tanımlayanlar da büyük yanılgı içinde. Mersin seçmeninin tercihinde İzmirlinin öncelikleri yok. –olan bir kesim var elbette ama sonuçları İzmir kadar etkileyecek düzeyde değil-

Gelelim 2013 Kasım bilemediniz 2014 Mart ayında yapılacak yerel seçimlere ve Mersin’de hangi siyasi partinin nasıl bir aday profiliyle seçim kazanacağı yönündeki değerlendirmelerime.

Dediğim gibi bu kez Mersin eskisinden farklı olarak ve değişecek Büyükşehir sınırları nedeniyle il genelindeki tüm seçmenlerin oy kullanacağı bir yarış sonunda belirleyecek yeni Büyükşehir Belediye Başkanını.

Bu nedenle bugüne kadar geçerli olan tüm hesapların yeni baştan gözden geçirilmesi gerekiyor. İş bununla da bitmiyor. Siyasette 24 saatin bile hayli uzun olduğu Türkiye gibi bir ülkede ve özellikle de her türlü iç ve dış siyasi gelişmeye açık Mersin’ de, Kürt sorununun önümüzdeki dönem ne yöne evrileceğinden tutun da Kuzey Irak ve Suriye’deki gelişmelerin bile gerçekleşecek seçim üzerindeki etkisi yadsınamaz.

Mersin’in bu özelliğini sandık sonuçları çok iyi biçimde anlatıyor aslında.

Eskisinden farklı olarak stabil hale gelen nüfus değişiminden yola çıkarsak 1 milyon 670- 1 milyon 700 bin civarında nüfus ve 1 milyon 150- 180 bin civarında seçmenimiz olacak ve bunların yaklaşık 950 bini sandığa gidecek.

1999’ da DSP adayı olarak girdiği seçimleri 42 bin oyla kazanmıştı Özcan. Aynı Özcan o seçimlerde 40 bin oy alan CHP’nin adayı olarak ve artık siyaset sahnesinde olmayan DSP’den kaçan (bu seçimde DSP’nin toplayabildiği oy 920 dir) oyları da toplayarak 79 bin oyla ve rakiplerini hayli geride bırakarak ipi göğüsledi. 2009’da da MHP’den 6, AK Partiden 10 puan farkla ve 135 bin oyla kazanan bir Özcan vardı karşımızda.

Yapılacak yerel seçimde kimin başkan olacağı il genelindeki 950 bin civarında seçmenle belirleneceğine göre benim tahminim 300 bin oy gerekecek Büyükşehir koltuğuna oturmak için.

Ve Mersin’ e 240 km uzaklıktaki Anamur’ un Kaledran Köprüsünden Adana’ ya yakın Yenice’ye, Mut, Gülnar’dan Torosların tepesindeki Arslanköy’ e kadar uzanan 323 km lik sahil şeridine sahip bir coğrafyanın oy kullanacağı ve yönetimini, başkanını belirleyeceği hayli zorlu bir seçim.

Bugüne kadar Mersin merkez ve mücavir alanlarındaki sınırlar içinde gerçekleşen seçimlerin önemli partilerinden biri olan BDP bu değişiklikten en fazla etkilenecek parti. Mersin merkezde %18 civarında olan oyu %10 civarına gerileyecek. Bu durumda BDP’ye oy veren Kürtlerin ne kadar iddialı olduklarından çok ikinci tercihlerini hangi yönde kullanacakları sorusu öne çıkacak. Yaklaşık 100 bin oydan söz ediyoruz ve bu oy seçim kazanmaya yetmezse bile seçimlerin kaderini belirleyecek büyüklükte. Unutmayalım ki 2011 seçimlerinde de gördüğümüz gibi Mersin’de kimin kazandığı kıran kırana geçecek yarış sonunda belki de bin civarında hatta çok daha az seçmenin tercihiyle ortaya çıkacak.

İl sınırlarının genişlemesinin Mersin’de en çok MHP’ ye yarayacağı iddiasını farklı kesimdeki bu işlere kafa yoran insandan duyuyorum ama ben o kanıda değilim.

MHP oyları 2007 Milletvekili ve 2009 İl Genel Meclisi seçimlerinde %30-31 bandında tavan yaptı.

Buna karşın Mersin merkezde %30 civarında oya sahip CHP il genelinde %24’lerde kaldı. (2007 MV seçimlerinde %24,6, 2009 il genel meclisi seçimlerinde ise %22,6 oy aldı CHP)

2010 Anayasa referandumu bana göre Mersin MHP’ de çok ciddi kırılma yarattı. Ne %37 evet’in tümü AK Partinin , ne de %63 Hayır diyenlerin tümü CHP’nin di. Ama “Evet” ve “Hayır” diyen MHP’li bir kesim 2011 Milletvekili seçimlerinde yeniden MHP’ ye dönmedi. Kısaca Referandumda yaşanan ayrışma Mersin özelinde MHP’ nin ciddi anlamda oy kaybına yol açtı. (2007 MV ve 2009 yerel seçimlerinde il genelinde %30-31 oy alan MHP 2011 MV seçimlerinde %23’e düşerken aynı dönemde CHP’nin 22-24 ve AK Partinin 25-27 bandından 30-31’lere çıkması tamamen MHP’nin kaybettiği 8 puanın iki parti arasında kardeş payı paylaşılmasından kaynaklı)

Bu oylar 2014’te yeniden MHP’ ye döner mi? 2011’de yanaştığı limanlarda mı kalır?

Yanıtı hayli zor gibi görünen soruya cevap bulmak için birkaç faktöre göz atmak gerekiyor. Bunlardan biri yukarıda değinmeye çalıştığım gibi Mersin dışındaki konjonktüre özellikle de Kürt sorununun hangi yöne doğru evrileceğine bağlı.

 Ama ondan da önemlisi CHP ve AK Parti’nin nasıl bir Büyükşehir aday profiliyle yarışa girecekleri belirleyecek Mersin’in geleceğini.

Evet yapılacak yerel seçimler il genelindeki tüm hizmetleri, 323 kilometrelik sahil düzenlemesinden arıtmasına, en ücra köşeye içme suyu ve alt yapısından kentleşme projeksiyonuna, ulaştırma ağına kadar Mersin’i etkileyecek, bu hayli zor coğrafyanın kaderini belirleyecek.

AK Partinin 2009’ daki gibi akıl tutulmasına yakalanmaması ve o gün belirlediği adaya benzer hataya düşmemesi halinde yerel seçimlerin CHP ve AK Parti arasında geçmesi sürpriz sayılmamalı.

Dileğim bu yarışta hangi sonuç çıkarsa çıksın,  akılcı projeler yarışsın ve kazanan Mersin olsun… 

*2009 yerel seçimlerinin Akdeniz, Toroslar oy dağılımı:

 

CHP

MHP

AK P

BDP

Akdeniz BŞ

39853

27423

29293

39112

Akdeniz ilçe

37185

25932

26651

41159

Toroslar BŞ

28255

40573

32016

23916

Toroslar ilçe

23126

45530

28509

24473

 

YSK resmi verilerinden derlenmiştir.

 

 

 

 

 

 

 

About these ads

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logo

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter picture

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook photo

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ photo

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

Diğer 1.479 takipçiye katılın

%d blogcu bunu beğendi: