Büyükşehir sınırları daha da büyüyecek, Metropoller geliyor…

Sadece Mersin’de dile getirmiş olsa, “seçimler öncesinde havada uçuşan vaatlerden biri” deyip geçecektim ama, aynı görüşü Mardin mitinginde de yineleyince artık eminim. Erdoğan seçimlerin ardından hayli kapsamlı bir Büyükşehir Belediye yasasının hayata geçmesi için düğmeye basacak. Mersin ve Mardin konuşmaları gösteriyor ki, bu durup dururken ortaya atılan “seçim şekeri” değil. Aksine üzerinde epeyi kafa yorulmuş, her boyutuyla düşünülmüş bir çalışma.

Bakın Mersin’de ne diyor Başbakan:

“Alt yapısıyla, üst yapısıyla bir büyük şehir olması lazım, başarılması lazım. Size inanıyorum, güveniyorum. Mersin sadece merkezde büyükşehir olmayacak, en ücra köşesine kadar büyük şehir alanı içinde olacak. Seçimden sonra bunla ilgili çalışmayı çıkartacağız. Artık belde belediyeleri olmayacak. Beldeler, ilçe belediyelerinin mahalleleri durumuna düşecek. İstanbul, Kocaeli uygulamasını yapacağız. Mersin’i çok daha modern duruma taşıyacağız”

Mardin konuşmasında da aynı konuya  başka boyutlarıyla değiniyor Erdoğan…

Büyükşehir Belediyesi olmanın ön koşulu olan 750 bin nüfus kriterinin altını çizdikten sonra ilçeleriyle birlikte bu rakama ulaşmasına ramak kalan (Erdoğan bunun da 6 bin civarında bir ek nüfus gerektirdiğini ve Mardin’in 2014 yerel seçimlerine yaklaşırken yeni doğumlarla belirlenen sınırı rahatlıkla yakalayacağını söylüyor.) Mardin’in yapılacak ilk yerel seçimlere bir yıl kala Büyükşehir Belediyesi ilan edileceğini ve bu Belediye sınırlarının Mülki İdare sınırlarıyla aynı olacağını ifade ediyor.

Peki Mersin ve Mardin’de söylenenler neden önemli, geçmişteki durumdan farkı var mı?

İş Büyükşehir Belediyesi ilanından ibaret olsaydı, üzerinde durulmaya değmezdi. Ama satır arasında geçen “Mülki İdare Sınırı” işi bambaşka boyutlara taşıyor.

Mersin’de dile getirilen ve Mardin’de pekiştirilen söylem ortaya koyuyor ki, Büyükşehir Belediyelerini düzenleyen kanunla ilgili hayli radikal değişikliklere hazırlanıyor AK Parti.

Önce mevcut durumu özetlemeye çalışayım:

2004 yerel seçimlerinden önce yürürlüğe giren 5216 sayılı kanunla Büyükşehir Belediyelerinin sınırları çizilmiş, nüfusa göre değişen biçimde 20 ila 50 km arasında değişen yarıçaplardan oluşan sınırlar belirlenmişti. Şöyle tanımlıyor sınırlar halen yürürlükte olan kanun maddesi:

“Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte; büyükşehir belediye sınırları, İstanbul ve Kocaeli ilinde, il mülkî sınırıdır. Diğer büyükşehir belediyelerinde, mevcut valilik binası merkez kabul edilmek ve il mülkî sınırları içinde kalmak şartıyla, nüfusu bir milyona kadar olan büyükşehirlerde yarıçapı yirmi kilometre, nüfusu bir milyondan iki milyona kadar olan büyükşehirlerde yarıçapı otuz kilometre, nüfusu iki milyondan fazla olan büyükşehirlerde yarıçapı elli kilometre olan dairenin sınırı büyükşehir belediyesinin sınırını oluşturur.”

Erdoğan’ın açıklamalarından anlıyoruz ki, AK Parti 2014 yerel seçimlerinden önce bu yasayı değiştirecek. İlçeleri de il merkezi sınırları içine dahil ederek, Mardin gibi 400 bin civarında nüfusa sahip Belediyeleri bile il genelindeki nüfusu esas alarak Büyükşehir Belediyelerine dönüştürecek.

İş bununla da kalmayacak. Bu Büyükşehir Belediyelerinin sınırlarını belirleyen 2004’teki ünlü “pergel yasasında da bir takım düzenlemeler yapılara, Büyükşehir Belediyelerinin sınırları “Mülki İdare Sınırları” olarak tanımlanacak.

Aslında 2004’teki yasada, İstanbul ve Kocaeli sınırları böyle çizilmiş, bir başka ifadeyle Valiliğin yetki alanına giren her noktanın bu iki kentte Büyükşehir Belediye hudutlarına dâhil edilmesi sağlanmıştı.

Hükümet Meclisten aldığı yetkiyle İmar ve İskan Bakanlığını Şehircilik Bakanlığına dönüştürmeye hazırlanırken, şu anda mevcut 16 Büyükşehir Belediyesini 29’a çıkaracak. Üstelik eskisinden farklı olarak, nüfusla orantılı yarıçap hesabından da vazgeçilerek, bu Büyükşehirlerin sınırları Mülki İdare Sınırları olarak tanımlanacak.

Belde Belediyeleri en yakın ilçelerin mahallelerine dönüşürken, ilçeler de Büyükşehir Belediye Meclislerinde yer alacak. Yıllardır her fırsatta eleştirdiğimiz, 100 binlik Çevre Düzenleme Planlarını Ankara’nın yapması uygulamasına son verilirken, bu görev Büyükşehir Belediyelerine ait olacak.

Uygulamanın hayata geçmesi Mersin adına gerçekten bir devrim anlamına geliyor.

Örneğin kıyı yağmasının en önemli ayaklarından birini oluşturan, alt yapı anlamında hiçbir yatırım yapmaya mecali olmasa da, inşaat ruhsatı verme şampiyonu pek çok belde Belediyesinin kapısına zincir vurulacak. Büyükşehir Belediyeleri bir yandan hizmet götürürken, imar düzenlemeleri de tek elden ve yasa/yönetmeliklere uygun biçimde yürütülecek.

Kısaca kıyı yağmasının önüne geçilmeye çalışılacak, en azından denetim ve sorumluluk konusunda günümüzdeki anarşi ve kaosu önleyecek ve muhatap olarak Büyükşehir Belediyelerini gören yeni bir anlayış geliştirilecek.

Buraya kadar olumlu yanlarını anlatmaya çalıştım önümüzdeki günlerde en çok tartışacağımız konunun.

Gelelim olumsuzluklarına…

Mülki İdare Sınırları dediğimiz vakit Mersin’in bugün fiziki uzaklık nedeniyle zorlandığı tabloda yaşanan sorunlar Büyükşehir Belediyesinin de karşısına çıkacak. Örneğin Mut, Gülnar, Aydıncık, Anamur gibi ulaşılması yarım gün süren ilçelerin önemli yetkilerinin çoğunun Büyükşehir Belediyesine aktarılması, problemleri de getirecek yanında.

Bunun tek çözümü var.

Mersin’in doğusunda Tarsus ve batısında Silifke merkezli iki yeni İlin kurulması. Böylece Mülki İdare Sınırlarının kurulacak yeni İllerle birlikte ele alınarak tanımlanması.

Seçim toz dumanı arasında yeterince önemsenmese de, önümüzdeki dönemde Yerel Özerklik ile birlikte epeyce konuşulacak, tartışılacak bir konumuz olacağı kesin.

Üstelik kıyı yağmasına dayalı pek çok çıkar grubunun rahatının bozulacağı, en azından oyun planlarının değişeceği bir dönem başlayacak.

Milyar dolarlık rantlara dayalı kıyı projelerine bel bağlayanlara, küçük kıyı Belediyelerinin kapılarında ruhsat kovalayanlara benden söylemesi…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s