Kaç ton limon üretiyoruz? -1-

Uzun zamandır karamsar bir hava vardı narenciye sektöründe…

Üreticisinden ihracatçısına artan üretimin nasıl pazarlanacağı konusunda kaygılar o kadar yoğunlaştı ki, Ekonomi Bakanlığı kaldırmayı düşündüğü ihracat teşvik primini, bu yıl için ve hem de  ton başına 200 lira gibi hayli yüksek oranla sürdürme kararını aldı.

Eylül ortasına kadar sürdü üretim fazlasının ne olacağı, nasıl değerlendirileceği konusundaki kaygılar.

Son günlerde ise havanın tersine döndüğünü tuhaf duygularla izliyorum.

Eylül ayına kadar tahmin edilen rekolte bugün meyve dala binince ortaya çıkıyor ki hiç te sanıldığı kadar iyi değilmiş. Hatta işe aklı eren ve eli taşın altında olan kimi insana göre yarı yarıya düşmüş olması bile söz konusu.

Bir ay önce 800 bin ton üretim bekleyen ve bunu ne yapacağı konusuna kafa yoran sektör şimdi 400 bin tona düşme tehlikesine ve artan fiyatlara karşı dış piyasaya nasıl uyacağını tartışıyor.

Bir sektör düşünün ki, dünya ticaretine damgasını vurduğu bir ürünün yıllık rekolte tahminlerini yapamıyor.

Yapamadığı için de, teşvik gibi mekanizmaları sağlıklı kullanamıyor.

Ürünün az olduğu ve fazlasıyla para ettiği yıllarda hiç gereği yokken ihracatçıya teşvik primi veriliyor, aksine üreticinin kan ağladığı dönemlerde de yardım için Ankara’daki bürokratların kapısı aşındırılıyor.

Aslında sorun bu yıla özgü de değil.

Örneğin geçtiğimiz günlerde Mersin’ de yapılan narenciye konulu sempozyumda havada uçuşan rakamları, milyon tonlarla ifade edilen rekolte farklılıkları acı gerçeği şamar gibi yüzlere vurdu.

Ve o ‘Turunçgil Zirvesinde’ ortaya çıktı ki, bunca gelişmeye rağmen daha Mersin kaç ton narenciye ürettiğini bilmiyor. Acı ama yalın gerçek bu…

Buna TUİK’ in yayınladığı istatistikler de dâhil. Aslında TUİK sadece aracı, Tarım Bakanlığı ne verirse onu gerçekmiş gibi ilan ediyor kamuoyuna.

Zirvede de çeşitli kesimleri temsil eden tüm isimler birbiriyle çelişen öylesine farklı rakamlar verdiler ki, bırakın dinleyenleri ifade edenlerin bile kafası karıştı.

3,5 milyon ton üretildiği resmi verilerle iddia edilen ülkede bunu 5,5 milyona kadar çıkaran da oldu, 4,5 milyon olduğunu söyleyen de.

Aslında narenciye üretim rakamları bunca teknolojik gelişmenin her türlü bilgiye ulaşımı kolaylaştırdığı günümüz bir yana, el yordamıyla belirlenmeye çalışılan ilk günlerden beri hep sorunlu olmuştur.

‘Mersin geçmişte ne kadar limon üretiyordu, bugün ne kadar üretiyor, yarın ne üretecek?’ sorularına yanıt arayan biri olarak çok eski yıllardan günümüze havada uçuşup duran rakamları gördükçe, üretim istatistikleri gibi olmazsa olmaz ciddiyetteki bir alanın ne hale getirilebildiğini görüp şaştım.

Son zirve şaşkınlığımı azaltmadı, arttırdı.

Mersin gibi yer aldığı iklim kuşağının limon üretiminde en iddialısı olmaya aday bir kent, yüz binlerce insan için hayati önem taşıyan sorusunun gerçekten doğru denilecek cevabını bilmez mi?

Üretici, ihracatçı teşvik istiyor, oysa teşvik dediğiniz şey de üretim miktarıyla doğrudan bağlantılı. Dünya piyasalarında rakiplerle kıran kırana mücadele edeceksiniz ama neyi ne kadar ürettiğinizi bilmiyorsunuz! Doğru diye önünüze getirilen rakamlar da hep birilerinin beklentileri doğrultusunda hazırlanmış veriler… Bu kabul edilebilir bir şey mi?

Birilerinin itirazlarını, “üretim miktarını bilmez olur muyuz?” dediklerini duyar gibiyim. Keşke öyle olsaydı. Ama inanın ne üreticileri bir araya getiren Ziraat Odaları, ne çeşitli narenciye birlikleri, ne Mühendis Odaları hatta herkesin temel olarak kabul ettiği Tarım İl Müdürlüğünün elinde bilimsel temele dayanan doğru dürüst veri yok. Herkes el yordamıyla ve rakamların işine geldiği yanıyla üretime dönük bir şeyler söylüyor.

Peki, bu işin kesin çözümü yok mu?

Her olayda Amerika’ yı yeniden keşfetmeye kalkmasak var elbette.

Bir sonraki yazıda rakip ülkeler başta olmak üzere dünyada rekolte tahminleri başta olmak üzere yapılanları anlatmaya çalışacağım.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s