368 milyon dolardan 152 Milyar dolara…

İlki 1962, ikincisi 2012′ ye ait, 50 yılda ihracatımızın geldiği yeri gösteriyor yukarıdaki rakamlar.

Başkaları için ne anlam ifade eder bilmem ama bu yazıyı 24 Ocak günü kaleme aldım. Türkiye’ yi dünya ligine sokmaya kararlı Turgut Özal’ ın damgasını vurduğu 24 Ocak kararlarının 33. yıl dönümünde…

Gün böylesine anlamlı olunca insan düşünmeden edemiyor: “Nereden nereye…”

Babamın beni daktilonun başına oturtup ilk ihracat lisansını doldurttuğu 1962′ de ülkenin yaptığı dış satımın tümü 381 milyon dolar…

24 Ocak kararlarının yayınlandığı gün açıklanan 1979 ihracatını hatırlıyorum; 2,2 milyar dolardı.

Ve bu ihracatın %58’i tarım, %36’sı sanayi ürünlerinden oluşuyordu…

24 Ocak 1980 kararlarının ardından hazırlanışına katkı yaptığım ilk ihracatı teşvik kararnamesinde çemen, çöven, mahlep gibisinden bugün ancak sözlüklere bakarak ne olduğunu bulacağınız kimi ürünlerle dünya ligine hazırlanıyorduk.

Hadi o yıllar çok gerilerde kaldı, hatırlayan kaç kişi kaldı diyebilirsiniz. O zaman çok daha yakınlardan 2002′ den çarpıcı bir kaç rakam vereyim: 2002′ de 36 milyar dolar ihracat yapan Türkiye’ de, bir milyar dolar üzeri ihracat yapan il sayısı beş ve bu beş ilin toplam ihracatı 30 milyar dolar…

Anlam ifade eder mi! bilmem ama en büyük iller sıralamasında zaten ilk üçe giren Ankara ile İzmir’i saymazsak, diğer üç il birbirine komşu ve aynı havzanın üç ayağı olan İstanbul, Bursa, Kocaeli’ den ibaretti ihracat haritamız…

**

1962′ de 381, 72’de 885 milyon dolar ihracat yapan Türkiye 2012 yılını 2011’e oranla %12,57 arttırarak 152 milyar dolara ulaştırdı.

İhracatın sektörlere göre dağılımında birinci sırayı 19 milyar dolarla otomotiv alıyor, onu 17,5 milyar dolarla kimyevi maddeler ve 16,1 milyar dolarla hazır giyim, konfeksiyon ihracatı izlemekte.

152 milyar dolarlık ihracat içinde tarımın payı %12. Rakamsal olarak 19,2 milyar dolar. Bir başka ifadeyle 1980′ de ihracatın %58’ini teşkil eden tarım ihracatı 2012 Türkiye’ sinde otomotiv sektörüyle neredeyse aynı rakamda…

Tarım içinde yaş meyve sebze ihracatı ise 2,2 milyar dolar. Rakamı yazının girişinden anımsayacaksınız: 1979′ daki Türkiye toplam ihracatıyla 2012 yaş meyve sebzeden elde ettiğimiz döviz bire bir aynı…

**

Rakamlara bakıldığında 2012 ihracatının ilginç notları da şöyle:

– 2011′ de 1kg üründen 1,46 dolar elde edilirken 2012′ de 1,58 dolara eriştik. Elbette 500 milyar dolara ulaşmak için yakalamak istediğimiz kg başına 3 dolarlık 2023 hedefinin daha çok gerisindeyiz ama yıllık bazda artış sağlıklı ve umut verici.

– Suriye’ nin kendisi yetmiyormuş gibi bu ülke üzerinden Ortadoğu’ ya ihracatın da hayli zorlandığı, Ekonomi Bakanı Çağlayan’ ın “ihracatçı tekeden süt çıkardı” diye tanımladığı bir yılda, En büyük pazarımız AB’ ye ihracat, %7 lik düşüşle %46′ dan 38’e geriledi…

Buna karşın Almanya’ nın ardından en fazla ihracat yaptığımız ikinci ülke konumuna Irak oturdu. 2000 yılında 371 milyon dolar mal sattığımız komşumuza 2011 yılındaki 8 milyar 272 milyon doları da kıskandıran 11 milyar dolarlık ihracat yaptık.

– 2002′ de 36 milyar dolarlık ihracatının %80′ ini bir milyar doların üzerine çıkan 5 ille gerçekleştiren Türkiye’ nin son on yılına damgasını vuran Anadolu kaplanları ihracata da yansıttılar potansiyellerini. 2012′ de 16 il bir milyar doların üzerine çıkardı ihracatını. Bunların arasında Suriye krizine aldırmadan %19’luk artışla 4,9 milyar doları aşan Gaziantep, 2002′ deki 620 milyon dolara göre 8 kat arttırdı ihracatını.

İnanılmazı başaran bir başka il ise yine Irak’ ın etkisiyle mucize yaratan ve bir milyar doları aşan Şırnak…

Mersin ise 2011 ihracatının %1,1 gerisine düşerek 1,3 milyar dolarlık ihracatla yetinmek zorunda kaldı.

Ortadoğu’ da kartların karılıp yeniden dağıtılacağı, doğu Akdeniz’ in geleceğinin yeniden yazılacağı yeni on yıla giriyoruz.

Hedefi 500 milyar dolar ihracat olan Türkiye’ de İstanbul-Bursa-Kocaeli arasına sıkışan ekonomik eksen, gelecek on yılda Doğu Akdeniz ve Güneydoğuya kayacak.

Herkes stratejisini ihracata ve ihracatın bu kayan eksenine göre belirlemeli, geleceğini buna göre kurgulamalı.

Yıllara göre Türkiye İhracatı                      

Yıl

milyon dolar

1962

       381

1972

       885

1982

    5.746

1992

  14.715

2002

  36.059

2012

152.000

 

Milyar dolar üzeri ihracat yapan iller:

İlin adı

2002 ihracat mil dolar

2012 ihracatı

İstanbul

20970

60999

Kocaeli

  1269

13080

Bursa

  3456

11916

İzmir

  2778

  8484

Ankara

  1515

  6550

Gaziantep

    620

  5879

Manisa

    312

  4314

Denizli

    681

  2739

Hatay

   350

  2083

Adana

   461

  1802

Sakarya

   428

  1740

Kayseri

   352

  1597

Mersin

   320

  1324

Konya

   130

  1270

Trabzon

   234

  1117

Şırnak

     21

  1077

 

 

 

 

368 milyon dolardan 152 Milyar dolara…” üzerine bir yorum

  1. Almanyadaki Türkler tarafından kurulan şirketlerin sayısının, 20 yıl öncesine kadar yaklaşık üç katına çıktığı belirlendi. 2012 yılında 80.000 Türk şirketinin 400.000 kişi çalıştırdığı, 36 milyar Euro gelir elde ettiği tespitlendi.Türk Alman ekonomisinin kalbi Gıda sanayi önde gelen faaliyet alanlarından biri haline gelmiştir. Diğer ülkelerde olduğu gibi hizmetler sektörünün önemi giderek artmıştır. Bu sınırları içinde yaşayan 5 milyona yakın Türk nüfusun etkisiyle Türkiye’nin ihracat-ithalat yatırımlar konusunda önemli partner konumundadır. Türkiye’nin ihracatında Almanya 1.sırada, Türkiye için önemli ticaret ortağı durumundadır.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s