Çin ve Türkiye: Hangisi daha liberal?

Soru ilk başta saçma gibi gelebilir.

Ama bir iki örnek verdiğimde bile kafanızın karışacağından eminim.

Anlatayım:

Çin Mao döneminde sıfır tolerans ve demir yumrukla uygulanan kendisine özgü komünist rejimi ölümünden sonra ekonomik anlamda yavaş yavaş terk edip serbest piyasa düzenine geçti. Siyasi anlamda halen o demir yumruk halkın tepesinde ama ekonomide dünyayla hızlı bir entegrasyon sağlandı.

Ülke yabancı sermayeye açıldı, özelleştirmeler yapıldı, ucuz iş gücü avantajını değerlendiren küresel şirketler üretimlerini bu ülkeye kaydırdılar.

Böylece Çin köyden kente akmaya başlayan yüz milyonlarca insanına istihdam olanağı sağlarken, dağılımı çarpık ta olsa milli geliri inanılmaz derecede büyüttü.

1990-2014 yılları arasında her yıl ortalama %10 üzeri büyüyen ve bunu ihracata dayalı gerçekleştiren bir Çin’ den söz ediyorum.

Türkiye’ nin o kayıp yıllarında Mao dönemi köylü toplumunun önce sanayi son yıllarda da teknoloji çağına geçişi ve tüm dünyaya parmak ısırtan dönüşümünü anlatmaya gerek yok.

Ama yükseliş dönemini anlamak için son 35 yılın birkaç rakamını vermekte yarar var:

1980’ de 1 milyara yaklaşan nüfusuna inat yılda 202 milyar dolar yaratan Çin, soluksuz depara çıkmaya hazırlandığı 1990’ da 390 milyar dolara ulaştırmıştı toplam milli gelirini.

Aynı rakam 2000 yılında 1,2 trilyon ve 2011’ de 7 trilyon dolar olarak gerçekleşti.

Bu verilerden yola çıkarak kişi başı yıllık milli geliri de not edelim:

1980’ de kişi başına düşen gelir 205, 90’ da 341, 2000’ de 945 ve 2011’ de 5183 dolar…

1990-2011 aralığında 15 katlık artıştan söz ediyorum.

Petrol ithalat rakamları uyuyan devin son dönemdeki uyanışını yeterince anlatıyor:

1980’ de yaklaşık bir milyar nüfuslu Çin 660 milyon dolarlık petrol ithalatı yaparken, 1990’ da 5 milyar, 2000’ de 19 milyar dolar tutarında ithalat gerçekleştiriyor. 2011 rakamını merak ediyorsanız sıkı durun! Petrol ithalatına tam 227 milyar dolar ödeyen ülke var karşımızda.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s