Sosyal medyanın seçimlere etkisi, Facebook’ tan yalan haberlere önlemler…

Daha öncesi de var ama konunun uzmanlarından tutun da araştırmacılara kadar büyük tartışmalara yol açması Trump’ ın beklenmedik biçimde ABD Başkanlığını kazanmasıyla zirve yaptı.

Yalan haberlerin etkisinden söz edeceğim.

Aslında Türkiye penceresinden bakarsak konuya hiç te yabancı değiliz, hatta yabancılık ne kelime konuya derinlemesine vakıfız…

6-7 Eylül olaylarını başlatan “Atatürk’ ün Selanik’ te doğduğu evi Rumlar bombaladı” haberlerinin MİT eliyle sahneye konacak İstanbul’ daki Rumlardan kurtulma operasyon senaryosunun bir parçası olduğunun yıllar sonra ortaya çıkması mı dersiniz?

Ya da, her darbeden sonra şapkasını alıp gitmekle suçlanan Süleyman Demirel’ in her gidişinin en ağır faturasını ödemek zorunda kalan perde arkasındaki en önemli destekçisi ve vefakar sırdaşı olarak önünde dost düşman herkesin saygıyla eğilmesi gereken eşi Nazmiye Demirel’in bile bel altı vuruşlarla yıpratıldığı seviyesiz 1967′ lerdeki “öldürülen ayakkabıcı” iddialarını yayınlayan gazeteler mi?

O kadar gerilere de gitmeye gerek yok…

Bugün saygın gazeteci olarak ortalığı yıkıp geçen kimi isimlerin görevi bırakması adına “uzamış el ve ayak tırnakları” üzerinden gazete manşetleri, köşe yazıları döşendiği yakın yılların haberleri henüz hafızalardan silinmedi.

İnsanı kahreden sayısız Türkiye örneğini bırakıp Trump’ a kendisinin bile ummadığı ABD seçimlerine ve bu herkesi ters köşeye yatıran zaferin ardındaki sosyal medya etkisine dönecek olursak…

Hiç kimse bırakın Demokratların adayı Hillary Clinton ile baş etmesini, Cumhuriyetçilerin adayı olmasını bile beklemediği Trump’ ın ipi göğüsleyip ABD başkanı olması son zamanlarda pek çok alanda ve uzman tarafından tartışılmakta…

Bu konuda öne çıkan en önemli faktörlerden biri ise Twitter ve Facebook’ un bu unutulmaz seçimler üzerindeki etkisi…

Yakın çevresinin de artık samimi olarak itiraf etmeye başladığı gibi Trump’ ın kazanmasında sosyal medya platformlarına ve platformlarda yer alan “yalan haberlere” milyonlarca dolar döküldüğü ortaya çıkıyor.

Örneğin Trump’ ın Dijital Direktörü Brad Parscale 2017 Ekim’ inde yaptığı açıklamada seçimleri “Facebook ve Twitter sayesinde kazandıklarını” itiraf etti.

ABD başkanlık seçimlerine eskiden beri milyar dolarlık kampanyaların damgasını vurduğu gerçeği karşısında bu açıklamalar aslında sürpriz değil.

2016 seçimlerinde de ortalığa saçılan yüzlerce milyon dolarlık fonlarla yürütülen kampanyalar gözlendi.

Hillary Clinton kampanyaya 200 milyon, Trump ise 250 milyon dolar bütçe ayırdı.

Tek farkla ki, Clinton paranın 170 milyon dolarını TV reklamlarına 30 milyon dolarını sosyal medya mecralarına ayırırken, Trump pastanın 90 milyon dolarını online platformlarda kullanması için Parscale’ nin digital reklam şirketine aktarıyordu.

Peki, Parscale bu yüz milyon dolara yaklaşan devasa bütçeyi nerede kullandı dersiniz?

Trump’a kendi ifadesiyle “seçimi kazandırdıktan” hemen sonra aldığı aşırı uyuşturucu nedeniyle henüz 38 yaşında iken evinde ölü bulunan Paul Horner gibilere…

Paul Horner kim derseniz?

Facebook başta olmak üzere kurduğu internet sitelerinde yalan haberler yazıp bunları yayan bir müptezel…

Seçimlerin ardından kendisiyle yapılan söyleşide “Trump’ un kendisi sayesinde seçimleri kazandığını” söylüyor ve ekliyordu: “Aslında Trump’ tan nefret ediyorum. Benim kaleme aldığım haberler haber değil aslında siyasi hiciv. Yayınlanan haberlerimin içinde mizah ve komedi var. Ben bu türden haberleri insanları eğitmek için yapıyorum.”

“İnsanları eğitiyorum” diye herkesle dalga geçen Horner’ in en büyük güvencesi ise yine kendi itiraflarıyla ortaya çıkan “Benim haberlerim Trump destekçileri tarafından kullanılıyor. Onlar hiçbir yazılanın doğruluğunu kontrol etmiyorlar, çünkü her şeyi gerçek sanıyorlar”

Trump destekçilerinin gerçek diye dalga dalga yaydığı ve bir anda milyonlarca afyon niyetine yuttuğu ve kitlelere de yutturduğu haberler neler miydi?

İşte birkaç örnek:

Facebook’ ta yer alan Horner imzalı bir habere göre “Obama, eşcinsel bir Müslüman” dı…

Bir başka habere göre ise “Trump karşıtı protestoculara bu eylemlere katılmaları için 3′ er bin dolar ödeniyor”  ve haberler örneğin Trump’ ın oğlu Eric ve kampanya yöneticisi Lewandowski gibiler tarafından milyonlarca takipçiye ulaştırılıyordu. (Eric Trump 1,8 milyon Twitter takipçisine sahip)

Trump’ ın kazandığı seçimin bu bilinen yüzü…

Bilinmeyen yüzünde ise Rusya patentli yazılımcıların, hackerlerin etkisinin gerçek boyutları…

Şu anda ABD yargısı bunları soruşturmakta.

Yalan haberlerin etkisini soruşturan Facebook ise tehlikenin farkında varmış olmalı ki tam bir yıl önce 17 Ocak 2017 günü “yalan haberlere karşı yeni önlemler aldığını” açıkladı.

Açıklama Facebook’ un 36 milyon takipçiye sahip olduğu Almanya seçim kampanyasının başladığı tarihte geliyor ve şirket “takipçilerinin yalan haberleri bildirmesi amaçlı basit bir uygulamayı hayata geçireceğini” duyuruyordu.

ABD seçimleri sürecinde “Papa Trump’a oy verilmesini önerdi” gibisinden yalan haberlere iş işten geçmeden müdahale etmediği veya edemediği gerekçesiyle yerden yere vurulan Facebook, “yorgan gittikten sonra “şeffaf ve bağımsız bir teyit sürecinin gazetecilik için güçlü bir araç olduğunu düşünüyoruz”

Facebook yaratıcısı ve patronu Zuckerberg düşünmekle de kalmadı. Zuckerberg, 2018′ in ilk günlerinde yapay zeka destekli bir gazetecilik projesinin uygulamaya başlandığını açıkladı.

Uygulamayla ilk başta Facebook’ un ABD kullanıcılarıyla sınırlı olmak üzere, sitede yer alacak haberler oluşturulacak bir ekip tarafından denetlenecek ve ancak denetlenen yerel yayıncıların bağlantıları platformda yer alabilecek…

Uygulama denemesi ABD geneline yayılmadan 6 bölgeyle sınırlı kalsa bile şimdiden reklam gelirlerine olumsuz etkisi olur beklentisiyle Facebook hisselerine olumsuz yansıdı bile…

Sonrasında ne olacağını hep birlikte yaşayıp göreceğiz…

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s